Ekmeğin tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. Bazı sosyal bilimcilere göre ekmek medeniyetin ilk adımıdır. Çünkü insanoğlu ekmek yapmayı öğrendikten sonra her gün gıda aramak zahmetinden kurtulmuş, başka uğraşlara zaman ayırmaya başlamıştır. İlk insanlar su ile ıslatılmış ve kendi haline bırakılmış buğday kırmasında gözeneklerin meydana geldiğini görmüşler, bu kitleyi sıcak taşlar üzerinde pişirdikleri zaman, bunda tat ve lezzet olduğunu anlamışlardır.
Bir tahıl ülkesi olmamız, beslenme alışkanlıklarımız ve sosyo-ekonomik yapımız nedeniyle ekmeğin beslenmemizdeki önemi daha da fazladır. Ülkemizdeki tahıl tüketiminin başında ekmek gelmektedir. Günlük aldığımız enerjinin ortalama %50ʼsini ekmek ve tahıl ürünlerinden sağlamaktayız.
Ekmek düşmanımız değil, tam tersine doğru tüketildiğinde dostumuzdur. Günlük hayatımızda ekmek yiyen ve ekmeği seven bir toplumuz. Diyet yaparken ise ekmek tüketimi sıfıra indirildiğinde psikolojik olarak baskılanmış, sevdiğimiz bir besinden mahrum bırakılmış ve dolayısıyla stres seviyelerimiz artmış olacaktır. Doğru tür ekmeği, doğru miktarda tükettiğimizde hem psikolojik olarak daha tatmin olmuş oluruz, hem de kas kayıplarını önlemiş oluruz.
Ayrıca internet gibi kaynağı her zaman güvenilir olmayan kaynaklardan duyduğunuz veya okuduğunuz bilgilere dayanarak gluten’siz ekmek yemeye çalışmayın. Çölyak hastalığı (Gluten Enteropatisi) teşhisi size konulmadıysa ekmeklerinizi gönül rahatlığıyla tam tahıl veya çavdar gibi seçimlerle tüketebilirsiniz.
Tam Tahıl Ekmeğinin Saymakla Bitmez Faydaları
Tam tahıllı ekmekler yağ oranınızı düşürür ve kilo kontrolüne yardımcı olur. Metabolizma hızınızın yanlış yapılan diyetlerde düşmesinin aksine ekmekle yapılan diyetlerde metabolizma hızımız düşmez. Yani bu ekmekler şişmanlatmaz aksine zayıflamaya yardımcıdır. Diyetinizde tam tahıllı ekmek tüketmek geri dönüşümsüz kilo vermenizi sağlar. Düzenli tam buğday, çok tahıllı, yulaf ve çavdar ekmekleri tüketimi karın çevresi yağlanmasını azaltır. Kalorisi düşük bir besin olan ekmek çok kısa sürede enerji metabolizmasına katılıp enerjiye çevrilir. Ekmek tüketim miktarı, kişinin yaşına, cinsiyetine, fiziksel durumuna göre değişkenlik gösterir. Sağlıklı bir bireyin her öğün ortalama 2 dilim tam tahıllı ekmek tüketmesi fazla olmayacaktır.
Tam tahıl ekmeği bizleri hem tok tutar hem de iştah kontrolünü sağlar. Tam tahıl ekmeğinin faydaları bunlarla da sınırlı değildir. Mide sağlığınız için koruyucu bir besindir. Bitkisel kaynaklı olduğu için kolesterol içermez. Kandaki kolesterol düzeyinin kontrolüne yardımcı olur. Tam tahıllı ekmekler B12 hariç tüm B grubu vitaminlerinin temel kaynağı olduğu için tiroit rahatsızlığı olanlar için en ideal besindir. Tam tahıl ekmeğinde yer alan B grubu vitaminler metabolizmada anahtar rol oynarlar. Kan dolaşım bozukluğu ve yüksek tansiyon hastalıklarına karşı etkilidir.
Sonuç olarak bu kadar faydasını saydığımız bir besini diyetten tamamen çıkarmak yerine uygun seçimler ve porsiyonlarla tüketiyor olmak en sağlıklısıdır. Ekmek düşmanımız değildir. Öcü değildir. Herkesin dilinde olan “ekmeği kes, zayıflarsın” cümlesi artık tarih olmalı. Ekmeği bir anda tamamen hayatımızdan kesmek kaş yapayım derken göz çıkarmaktır. Ekmeksiz diyet olmaz!
Sağlıkla kalın.
Dr. Neslihan Aktaş
Sağlıklı Yaşam ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı
