Marina krizi büyüyor: Tekne sahipleri isyan ediyor, doğa kirleniyor, esnaf zor durumda...

Türkiye sahillerinde marina krizi büyüyor. Marina fiyatlarındaki büyük artışlar tekne sahiplerinin dümeni yurt dışındaki limanlara kırmasına sebep oldu. 28 metrelik bir tekne için özel marinalara yıllık bağlama fiyatı 30 bin eurodan başlıyor. Marina yetkilileri ücretlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen tarife kapsamında uygulandığına dikkat çekerken, yat sahipleri marina işletmelerine tepki gösteriyor. Sektör temsilcileri tekne ve yat bağlama fiyatlarından dolayı çok sayıda teknenin yakın ülkelerde bulunan marinalara gittiğini belirtiyor.

Marinaların toplam tekne sayısına yetmediği belirtilirken, sektörün marinalardaki kapasitenin yetersiz olması fiyatların yükselmesini tetikleyen sebeplerden biri olarak gösteriliyor. Sektör temsilcilerine göre, fiyatların yükselmesinin nedeni arzın, talebin çok altında kalması. Mevcut durumda Türkiye’de farklı bakanlıklardan belgeli olarak faaliyette bulunan toplam 83 adet kıyı tesisinin (marina, yat bağlama iskelesi, belediye barınağı) toplam bağlama kapasitesi ise 19 bin 191.

BODRUM'DA 700 EURO, YUNANİSTAN'DA 35 EURO

Sahillerimizde toplam bağlama kapasitesi 6500 civarında. Kapasitenin ilk etapta çok hızlı bir şekilde en az yüzde 50 artırılması yatların ihtiyacını karşılarken bu kez de sit alanları ranta açılmış oluyor. Dolayısıyla bu çıkmazda 8-10 metrelik teknelerle denizciliğe başlamak isteyenler, marina fiyatlarına takılıyor. Örneğin 30-40 bin euro değerinde bir tekne alıp denize açılmak isteyenler, marinalardaki fiyatları öğrenince geri adım atıyor. Monaco şehrinde 42 m’lik bir teknenin yüksek sezonda marinadaki günlük bağlama fiyatı 650 euro iken aynı tekne Göcek’te marinada günlük 1200, Bodrum’da 700 euro. Yunanistan’da ise günlük 35 euro. Bu durum yerli ve yabancı yatların yurt dışına gitmesine sebep oluyor.

AMATÖR DENİZCİLİĞİ OLUMSUZ ETKİLİYOR

Bir yanda marinalarda arz talebi karşılayamazken, diğer yanda bu durum sahillerin ranta açılması için girişimciler arasında sahillerin cazibe merkezine dönüşmesine neden oluyor. Marina kapasitesinin toplam tekne sayısını karşılayamaması amatör denizciliği de zora soktu. Amatör Denizci Ehliyeti alanların sayısı ise 2020 Mart ayında 765 bine ulaştı. Ama marinalar yerine küçük teknelerin alanlarını işgal etmesi, amatör denizciliği bitirecek noktaya getirdi.

Tekne, marina ve koy kapasiteleri arasında bir denge sağlanamaması koylarda tekne yığınlarının oluşmasına neden oluyor. Örneğin kapasitesi 2000 olan bir koya 4000 tekne yığılmasının deniz çevresinde yaratacağı tahribat konusunda uzmanlarca uyarılar yapılıyor.

Teknelerin uzun süre boyunca aynı noktada kalması yarı kapalı deniz statüsünde olan Göcek gibi bu değerli koyların kirlenmesine de neden oluyor. Atık alım teknelerinin özellikle yüksek sezonlarda binleri bulan teknelere yetişmesi mümkün olmuyor. Bu durum Göcek başta olmak üzere, kıymetli koy ve körfezlerin kirlenmesine neden oluyor.

Türkbükü Kesire mevkiinde Mayıs ayından Ekim ayına kadar hiç hareket etmeden 250’yi aşkın yat ve megayatın yerini hiç değiştirmeden kaldığı biliniyor.

MARİNA KRİZİ ESNAFI DA ETKİLİYOR

Ege ve Güney sahillerindeki marina fiyatlarını geçtiğimiz günlerde gündemine alan gazeteci Bülent Cankurt, deniz tutkunu bir arkadaşının Ege ve Güney sahillerimizdeki marina fiyatlarının ikiye üçe katlanmasından dert yandığını belirterek sosyetik isimlerin temmuzda marinalardan çıktığını, bazılarının da teknelerini satmaya başladığını söyledi.

Atasay Kamer ve Serdal Adalı gibi isimlerin marina fiyatlarındaki artış nedeniyle teknelerini yurt dışına taşıdığını kaydeden Cankurt, bu isimlerin Capri ya da Montenegro'ya demirledikleri teknelerinde keyif yaptığını ifade etti.

Yabancı tekne sahiplerine dikkati çeken Cankurt, Ege ve Güney sahillerimizdeki esnaf için yabancı tekne sahiplerinin önemine vurgu yaptı.