AİHM, Banu Güven'i haklı buldu: 17/25'i araştırma komisyonuyla ilgili haber yasağı hak ihlali sayıldı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 17-25 Aralık'tan sonra kurulan Meclis Araştırma Komisyonuyla ilgili haber yapma yasağını "ifade özgürlüğü ihlali" olarak niteledi ve Türkiye'yi mahkum etti.

AİHM, Gazeteci Banu Güven, Avukat Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'ın ortak başvurusuna dair açıkladığı kararında, 17-25 Aralık'tan sonra dönemin bakanları Erdoğan Bayraktar, Mehmet Zafer Çağlayan, Egemen Bağış ve Muammer Güler hakkındaki iddiaları araştırmak üzere kurulan Meclis Araştırma Komisyonu ile ilgili haber yapılmasının yasaklanmasının ifade özgürlüğünün ihlali olduğuna hükmetti. Gazeteci Banu Güven'in başvurusunu oybirliği ile haklı bulan AİHM, Güven'e 1500 avro tazminat ödenmesine hükmetti. Mahkeme, Yaman Akdeniz ve Kererm Altıparmak'ın aynı konuda ayrıca yaptığı başvuruları ise oy çokluğuyla reddetti.

Banu Güven, karara dair Twitter hesabından yaptığı paylaşımda Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'a teşekkür etti, "17/25 Aralık'tan sonra dört bakan hakk yolsuzluk rüşvet iddiaları için Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuş, ama haberini yapmak yasaklanmıştı. AİHM başvurum üzerine bunun hak ihlali olduğuna karar verdi! Basın özgürlüğü kazandı. @cyberrights ve @KeremALTIPARMAK teşekkürler!" ifadelerini kullandı.

Avukat Kerem Altıparmak ise "Öncelikle Banu Güven'i kutlayalım. Başvuruyu yaparken bir gazetecinin durumunun iki akademisyenden ayrı olabileceğini planlamıştık, sonuç da öyle çıktı. Bununla birlikte, görüşümüz bir yayın yasağı kararında gazeteci ile insan hakları savunucusu arasında fark olamayacağıydı. AİHM Akdeniz ve Diğerleri başvurusunda Banu Güven'in ulaşamadığı yolsuzluk komisyonu haberleri nedeniyle mağdur ve fakat bizim olmadığımızı saptarken aradaki farkı nasıl belirlediğini açıklayamıyor. Yargıç Küris bu hususu yine çok iyi açıklamış" ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Yaman Akdeniz de "AİHM, TBMM yolsuzluk yayın yasağı ile ilgili başvurumuzda gazeteci Banu Güven'in ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi! Oyçokluğu ile akademisyen olduğumuz için bizim başvurumuzu Yargıç Kuris'in efsane karşıoyuna rağmen kabul edilemez buldu." dedi.

Dava neden açılmıştı?

17-25 Aralık (2013) sonrası istifa eden ya da görevden alınan bakanları araştırmak üzere TBMM bünyesinde 5 Mayıs 2014 tarihinde 15 parlamenterden oluşan bir komisyon kurulmuş, Anakara Başsavcılığı, TBMM Başkanlığı'nın başvurusu üzerine "soruşturmanın sağlıklı yürümesi, masumiyet karinesinin ihlal edilmemesi ve soruşturmanın gizliliğini" gerekçe göstererek, komisyonla ilgili haberlere 21 Kasım 2014 tarihinde yayın yasağı getirmişti.

Banu Güven, Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'ın bu karara karşı mahkemeler önünde yaptıkları itirazlar sonuçsuz kalmıştı. Anayasa Mahkemesi, davacıların bireysel başvurularını "mağdur olmadıkları" gerekçesiyle geri çevirmişti.

Filiz Kerestecioğlu'nun dokunulmazlığı

Öte yandan, AİHM, milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılmasını öngören 20 Mayıs 2016 tarihli anayasa değişikliğinin AİHS'nin ifade özgürlüğü maddesi kapsamına girdiğine dair yeni bir karara daha imza attı. Mahkeme, dokunulmazlığı kaldırılan HDP milletvekillerinden Filiz Kerestecioğlu'nun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti.

Selahattin Demirtaş davası kararındaki hükümleri hatırlatan AİHM, anayasa değişikliğinin "parlamenterlerin siyasal planda ifade özgürlüğünü sınırlamayı hedeflediğini" tekrarladı. O tarihte HDP milletvekili olan Filiz Kerestecioğlu'nun anayasa değişikliği ile dokunulmazlığının kaldırılmasının, kendi başına, AİHS'nin 10'uncu maddesiyle güvence altına alınmış ifade özgürlüğüne müdahale olduğuna hükmetti.

AİHM'de 1'e karşı 6 oyla alınan karara sadece Türk yargıç Saadet Yüksel karşı çıktı.

Ankara karar gereği Filiz Kerestecioğlu'na 5 bin euro manevi tazminat ve 4 bin euro mahkeme masrafı ödeyecek.

Her iki karara olası itiraz için tarafların üç aylık süresi bulunuyor.

AİHM, Banu Güven'i haklı buldu: 17/25'i araştırma komisyonuyla ilgili haber yasağı hak ihlali sayıldı

AİHM, 17-25 Aralık'tan sonra kurulan Meclis Araştırma Komisyonu'yla ilgili getirilen haber yasağına dava açan gazeteci Banu Güven'i haklı buldu ve Türkiye'yi mahkum etti.

Dava neden açılmıştı?

Filiz Kerestecioğlu'nun dokunulmazlığı